WikiFox

Bismut



Bismut is een scheikundig element met symbool Bi en atoomnummer 83. Het is een roodwit hoofdgroepmetaal.

Bismut
1 18
1 H 2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
 
Lanthaniden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actiniden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Bismut
Algemeen
Naam Bismut
Symbool Bi
Atoomnummer 83
Groep Stikstofgroep
Periode Periode 6
Blok P-blok
Reeks Hoofdgroepmetalen
Kleur Roodwit
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 208,9804
Elektronenconfiguratie [Xe]4f14 5d10 6s2 6p3
Oxidatietoestanden +3, +5
Elektronegativiteit (Pauling) 2,02
Atoomstraal (pm) 150
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 702,96
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1610,35
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2466,18
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 9747
Hardheid (Mohs) 2,25
Smeltpunt (K) 544
Kookpunt (K) 1837
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 11,30
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 104,80
Van der Waalse straal (pm) 240
Kristalstructuur Rhom
Molair volume (m3·mol−1) 21,37 · 10−6
Geluidssnelheid (m·s−1) 1790
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 120
Elektrische weerstandΩ·cm) 106,8
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 8,4
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Inhoud


Ontdekking

In het verleden werd bismut vaak verward met tin of lood omdat het daar veel eigenschappen mee deelt. In 1753 lukte het de Franse wetenschapper Claude François Geoffroy om bismut te scheiden van lood.

De naam is afkomstig van het Duitse Wismut, wat vermoedelijk een verbastering is van witte massa.


Toepassingen

Bismut wordt veel toegepast bij de productie van cosmetica en geneesmiddelen (bijvoorbeeld bismutsubsalicylaat, dat tegen indigestie wordt gebruikt). Daarnaast zijn er nog andere industriële toepassingen:

  • Bismanol (een legering van mangaan en bismut) kan worden gebruikt om sterke permanente magneten te maken.
  • Het lage smeltpunt van veel bismutlegeringen maakt het geschikt voor toepassing in brandmelders. Het wordt daarom gebruikt in de legering woodsmetaal.
  • Als katalysator wordt bismut gebruikt in de kunststofindustrie.
  • In nucleaire installaties kan bismut als drager van 233U en 235U worden gebruikt.
  • Bismut wordt gebruikt met een legering van tin voor een coating op zwaluwstaartbladen van straalmotoren
  • Bismut wordt gebruikt bij solderen. De eigenschap dat het bij afkoelen uitzet, maakt bismut hier in sommige gevallen zeer geschikt voor.
  • Vuurwerk wordt soms verrijkt met bismut om mooie kleureffecten te maken.
  • In een eutectisch mengsel met lood als koelmiddel in een loodgekoelde reactor

Sinds het begin van de jaren negentig wordt onderzocht in hoeverre bismut als niet-giftige vervanger van lood bij verschillende industriële processen kan worden toegepast, zoals de hagel in een hagelpatroon van een jachtgeweer, dat nu reeds van toepassing is.


Opmerkelijke eigenschappen

Synthetisch bismutkristal. Het oppervlak bestaat uit een iriserende, zeer dunne oxidatielaag.

Bismut is een breekbaar zwaar metaal dat als enige van die groep niet giftig is. Daarnaast is bismut het meest diamagnetisch. Het heeft een zeer gering elektrisch geleidingsvermogen en vertoont van alle metalen het hoogste Hall-effect. Bismut verbrandt onder vorming van een heldere blauw/groene vlam.

Bismut is een van de weinige stoffen die uitzet bij bevriezen; een eigenschap die het metaal deelt met water en gallium.

Lange tijd werd bismut algemeen gezien als het zwaarste stabiele element. In 2003 ontdekten Franse onderzoekers echter dat de stabielste isotoop, bismut-209, toch zeer zwak radioactief is.[1]


Verschijning

De belangrijkste bronnen van bismut zijn de mineralen bismutiniet en bismiet welke voornamelijk worden aangetroffen in Canada, Bolivia, Japan, Mexico en Peru. In de Verenigde Staten is bismut een bijproduct van de koper- en loodwinning. Andere bismuthoudende mineralen zijn bismutiet, tellurobismutiet en tetradymiet.


Isotopen

Zie Isotopen van bismut voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Meest stabiele isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
207Bi syn 31,55 j EV 2,399 207Pb
208Bi syn 3,68·105 j EV 2,880 208Pb
209Bi 100 1,9·1019 j α 205Tl

Hoewel er van bismut geen stabiele isotopen bestaan, zijn er wel enkele met een dusdanige lange halveringstijd, dat ze als stabiel kunnen worden beschouwd. Bismut-209 heeft bijvoorbeeld een halveringstijd van 1,9 × 1019 jaar (ongeveer een miljard keer de leeftijd van het heelal) en komt dus nog van nature voor. Daarnaast is een klein aantal radioactieve isotopen bekend met middellange halveringstijden.


Toxicologie en veiligheid

Hoewel bismut tot de zware metalen behoort, is het onschadelijk voor organismen.


Zie ook


Externe links

Zie de categorie Bismuth van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.




Bron


Staat van informatie: 19.11.2021 11:31:19 CET

Bron: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie van de tekst: CC-BY-SA-3.0. Auteurs en licenties van de afzonderlijke afbeeldingen en media zijn te vinden in het bijschrift of kunnen worden getoond door op de afbeelding te klikken.

Veranderingen: Ontwerp-elementen werden herschreven. Wikipedia-specifieke links (zoals "Redlink", "Edit-Links"), kaarten, navigatievakken werden verwijderd. Ook enkele sjablonen. Pictogrammen zijn vervangen door andere pictogrammen of verwijderd. Externe links hebben een extra icoon gekregen.

Belangrijke opmerking Aangezien de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia werd overgenomen, was en is een handmatige controle niet mogelijk. Daarom geeft WikiFox.org geen garantie voor de juistheid en actualiteit van de inhoud. Mochten er intussen onjuistheden in de gegevens voorkomen of fouten in de weergave zijn gemaakt, dan verzoeken wij u contact met ons op te nemen: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.