WikiFox

Meewerkend voorwerp



Het meewerkend voorwerp is in de redekundige ontleding het zinsdeel dat de door middel van het gezegde uitgedrukte handeling niet rechtstreeks ondergaat (zoals het geval is bij het lijdend voorwerp), maar hierin de rol van ontvanger of beoogde heeft.

Inhoud


Meewerkend voorwerp vinden

Om het meewerkend voorwerp in de zin te vinden, moet men eerst de volgende zinsdelen vinden in de zin[1]:

Vervolgens kan men de volgende vraag stellen[1]:

  • Aan (voor) wie + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp ?

Het antwoord op deze vraag is het meewerkend voorwerp.


Voorbeelden

  • Jan geeft (aan) Klaas een boek.

De door middel van het werkwoord geven uitgedrukte handeling heeft hier direct betrekking op een boek (het lijdend voorwerp). Indirect heeft de handeling ook betrekking op Klaas. Klaas is daarom het meewerkend voorwerp.

  • Moeder geeft (aan) Tim een pak slaag.

De door middel van het werkwoord geven uitgedrukte handeling heeft rechtstreeks betrekking op een pak slaag (het lijdend voorwerp). Indirect heeft de handeling van het geven ook betrekking op Tim, het meewerkend voorwerp.


Markeringen

In talen waarin naamvallen een belangrijke rol spelen (synthetische talen) wordt de grammaticale functie van meewerkend voorwerp overwegend door middel van de datief weergegeven. In meer analytische talen – zoals het Nederlands – wordt de functie van meewerkend voorwerp uitgedrukt met behulp van al dan niet weglaatbare voorzetsels (in het Nederlands zijn dit aan en voor), of door de plaats van het meewerkend voorwerp in de zin, waarbij alleen de persoonlijke voornaamwoorden meestal ook flexie kennen.

Zie ook Nederlandse grammatica#Persoonlijk voornaamwoord en Hen/hun-onderscheid

Verwante begrippen

  • Het meewerkend voorwerp is een van de argumenten bij het werkwoord (meestal het derde, na het onderwerp en lijdend voorwerp).
  • Het meewerkend voorwerp is een van de ondervormen van het indirect object.
  • In termen van thematische relaties komt het meewerkend voorwerp min of meer overeen met de recipiëns.

Referenties

  1. a b (nl) Meewerkend voorwerp: uitleg en oefeningen . LeerOnlineNederlands. Geraadpleegd op 13 mei 2020.




Bron


Staat van informatie: 20.11.2021 06:51:51 CET

Bron: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie van de tekst: CC-BY-SA-3.0. Auteurs en licenties van de afzonderlijke afbeeldingen en media zijn te vinden in het bijschrift of kunnen worden getoond door op de afbeelding te klikken.

Veranderingen: Ontwerp-elementen werden herschreven. Wikipedia-specifieke links (zoals "Redlink", "Edit-Links"), kaarten, navigatievakken werden verwijderd. Ook enkele sjablonen. Pictogrammen zijn vervangen door andere pictogrammen of verwijderd. Externe links hebben een extra icoon gekregen.

Belangrijke opmerking Aangezien de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia werd overgenomen, was en is een handmatige controle niet mogelijk. Daarom geeft WikiFox.org geen garantie voor de juistheid en actualiteit van de inhoud. Mochten er intussen onjuistheden in de gegevens voorkomen of fouten in de weergave zijn gemaakt, dan verzoeken wij u contact met ons op te nemen: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.