WikiFox

Samisch



Samisch (Sámegiella) (ook Saami of Sami) is de verzamelnaam voor de talen die door de Samen in het noorden en midden van Noorwegen en Zweden, het noorden van Finland en het noordwesten van Rusland (het Kola-schiereiland) worden gesproken.

Samisch
Sámegiella
Gesproken in Noorwegen, Zweden, Finland, Rusland (Kola-schiereiland)
Sprekers ca. 20.000
Taalfamilie
Alfabet Latijns, Cyrillisch
Officiële status
Officieel in
officiële minderheidstaal in een gedeelte van Noorwegen, Zweden en Finland
Taalorganisatie Samisk språkråd (Noorwegen)
Taalcodes
ISO 639-1 -
ISO 639-2 smi
ISO 639-3 -
Portaal    Taal

De benaming Laps wordt door de sprekers zelf als denigrerend opgevat en is vrijwel geheel uit het hedendaagse taalgebruik van Scandinaviërs en uit de vaktaal van taalkundigen verdwenen.[bron?]

Samisch is een officieel erkende minderheidstaal in Noorwegen (in 13 gemeenten waaronder Kautokeino, Karasjok, Kåfjord, Nesseby, Sør-Varanger en Tana), in Finland (in Enontekiö, Inari, Sodankylä en Utsjoki) en in Zweden (in 19 gemeenten waaronder Arvidsjaur, Berg, Härjedalen, Östersund, Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk en Kiruna). Het Samisch komt er voor bij de openbare omroepen (NRK Sápmi[1] in Noorwegen, SVT Sápmi[2] in Zweden, YLE Sápmi[3] in Finland), op bewegwijzering, op plaatsnaamborden en in officiële plaatsnamen.[4]

Het Samisch behoort tot de Finoegrische talen. Om politiek-culturele redenen wordt het vaak als één taal behandeld, maar taalkundig gezien gaat het om verschillende talen of taalvarianten die niet allemaal onderling verstaanbaar zijn. Er zijn 11 varianten van het Samisch; zes daarvan zijn levende talen met een eigen schrift:

De talen Akkala-Samisch, Kainuu-Samisch en Kemi-Samisch zijn uitgestorven.


Schrift

De meeste Samische talen gebruiken het Latijnse alfabet, uitgebreid met extra letters:

Noord-Samisch: Áá Čč Đđ Ŋŋ Šš Ŧŧ Žž
Inari-Samisch: Áá Ââ Ää Čč Đđ Šš Žž
Skolt-Samisch: Áá Ââ Čč Ʒʒ Ǯǯ Đđ Ǧǧ Ǥǥ Ǩǩ Ŋŋ Õõ Šš Žž Åå Ää
Lule-Samisch (Zweden): Áá Åå Ńń Ää
Lule-Samisch (Noorwegen): Áá Åå Ńń Ææ
Zuid-Samisch (Zweden): Ää Öö Åå
Zuid-Samisch (Noorwegen): Ææ Øø Åå

Het Kildin-Samisch gebruikt een uitgebreide versie van het cyrillische alfabet: Аа Ӓӓ Бб Вв Гг Дд Ее Ёё Жж Зз Ии Йй Ӣӣ Кк Лл Ӆӆ Мм Ӎӎ Нн Ӊӊ Ӈӈ Оо Пп Рр Ҏҏ Сс Тт Уу Фф Хх Цц Чч Шш Щщ Ъъ Ыы Ьь Ҍҍ Ээ Ӭӭ Юю Яя Јј Ѣѣ.


Afbeeldingen


Referenties


Zie de Noord-Samitalige uitgave van Wikipedia.
Zie de categorie Samisch van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.




Bron


Staat van informatie: 20.11.2021 09:59:20 CET

Bron: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie van de tekst: CC-BY-SA-3.0. Auteurs en licenties van de afzonderlijke afbeeldingen en media zijn te vinden in het bijschrift of kunnen worden getoond door op de afbeelding te klikken.

Veranderingen: Ontwerp-elementen werden herschreven. Wikipedia-specifieke links (zoals "Redlink", "Edit-Links"), kaarten, navigatievakken werden verwijderd. Ook enkele sjablonen. Pictogrammen zijn vervangen door andere pictogrammen of verwijderd. Externe links hebben een extra icoon gekregen.

Belangrijke opmerking Aangezien de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia werd overgenomen, was en is een handmatige controle niet mogelijk. Daarom geeft WikiFox.org geen garantie voor de juistheid en actualiteit van de inhoud. Mochten er intussen onjuistheden in de gegevens voorkomen of fouten in de weergave zijn gemaakt, dan verzoeken wij u contact met ons op te nemen: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.