WikiFox

Metr



Ten artykuł dotyczy jednostki długości. Zobacz też: inne znaczenia słowa metr.

Metr (stgr. μέτρον) – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s[1].

metr [m]
Układ SI
Wymiar \({\displaystyle [\mathrm {m} ]}\)
Jednostka długości, szerokości, odległości, drogi, grubości
Typowe symbole wielkości l, L, x, s, w, h
w jednostkach SI podstawowa
w jednostkach CGS \({\displaystyle \mathrm {1\,m=10^{2}\,cm} }\)
w jednostkach anglosaskich \({\displaystyle \mathrm {1\,m\approx 1{,}094\,yd} }\)
Pochodzenie nazwy stgr. μέτρον (métron) – miara
Wzorzec metra z lat 1889–1960

Poprzednio metr zdefiniowany był jako:

  • (1795–1889) długość równa \({\displaystyle 10^{-7}}\) długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Na podstawie tej definicji wykonano platynoirydowy wzorzec metra. W trakcie powtórnych pomiarów stwierdzono różnice między wzorcem a definicją. Wzorzec przechowywany jest w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża.
  • (1889–1960) I Generalna Konferencja Miar (1889) określiła metr jako odległość między odpowiednimi kreskami na wzorcu, równą \({\displaystyle 0,999914\cdot 10^{-7}}\) połowy południka ziemskiego.
  • (1960–1983) XI Generalna Konferencja Miar (1960) zdefiniowała metr jako długość równą 1 650 763,73 długości fali promieniowania w próżni odpowiadającego przejściu między poziomami 2p10 a 5d5 atomu 86Kr (kryptonu 86)[2].
  • (1983–2019) Długość drogi przebytej w próżni przez światło w czasie \({\displaystyle {\frac {1}{299\ 792\ 458}}[s]}\)[3];
  • (2019) XXVI Generalna Konferencja Miar (13–16.11.2018) zdefiniowała metr[4] jako: oznaczenie m, jest to jednostka długości w SI. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c, wynoszącej 299 792 458, wyrażonej w jednostce m s-1, przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej ∆νCs[5]. Definicja ta weszła w życie 20.05.2019 roku.

Przeliczenie metra na niektóre jednostki niemetryczne:

1 metr = 0,231481 pręta nowego polskiego = 0,468700 sążnia rosyjskiego = 1,093614 jarda = 3,280840 stóp angielskich

Spis treści


Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane):

Wielokrotności Podwielokrotności
Mnożnik Nazwa Symbol Mnożnik Nazwa Symbol
100 metr m      
101 dekametr dam 10−1 decymetr dm
102 hektometr hm 10−2 centymetr cm
103 kilometr km 10−3 milimetr mm
106 megametr Mm 10−6 mikrometr µm
109 gigametr Gm 10−9 nanometr nm
1012 terametr Tm 10−12 pikometr pm
1015 petametr Pm 10−15 femtometr fm
1018 eksametr Em 10−18 attometr am
1021 zettametr Zm 10−21 zeptometr zm
1024 jottametr Ym 10−24 joktometr ym

Wielokrotności wyższe niż kilometr są praktycznie nieużywane. Do opisywania odległości w skali astronomicznej stosuje się raczej tysiące i miliony kilometrów lub jednostki pozaukładowe: rok świetlny, parsek, jednostka astronomiczna.

Najmniejszą praktycznie używaną podwielokrotnością jest nanometr. Mniejszych jednostek używa się głównie w fizyce kwantowej.


Zobacz też

Zobacz hasło metrWikisłowniku

Przypisy

  1. metr , [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-09-28] .
  2. Główny Urząd Miar: 225 lat z metrem . GUM 2012. [dostęp 2016-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-12)].Sprawdź autora:1.
  3. Główny Urząd Miar: metr . Główny Urząd Miar. [dostęp 2019-01-13].
  4. BIPM: Rezolucja 26. Generalnej Konferencji Miar . www.bipm.org. [dostęp 2019-01-13].
  5. Główny Urząd Miar: Definicja metra . Główny Urząd Miar. [dostęp 2019-01-13].

Linki zewnętrzne





Źródło


Informacje na dzień: 07.10.2021 09:03:13 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja na tekst: CC-BY-SA-3.0. Twórców i licencje poszczególnych zdjęć i mediów można znaleźć w podpisie lub wyświetlić klikając na zdjęcie.

Zmiany: Elementy wyglądu zostały przeredagowane. Linki specyficzne dla Wikipedii (jak "Redlink", "Edit-Links"), mapy, pola nawigacyjne zostały usunięte. Również niektóre szablony. Ikony zostały zastąpione innymi ikonami lub usunięte. Linki zewnętrzne otrzymały dodatkową ikonę.

Proszę zanotować: Ponieważ dana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja nie była i nie jest możliwa. W związku z tym WikiFox.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pobranych treści. Jeśli któraś z informacji jest błędna lub ma niedokładne wyświetlanie, prosimy o kontakt: e-mail.
Zobacz też: Nota prawna & Polityka prywatności.